Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 1
" A. Lange ANALFABETYZM I WALKA Z CIEMNOTÄ„ W KRÓLESTWIE POLSKIEM   Warszawa Jan Fiszer 1906 "

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 2
"   ANALFABETYZM I WALKA Z CIEMNOTÄ„ W KRÓLESTWIE POLSKIEM "

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 3
"   A. Lange ANALFABETYZM I WALKA Z CIEMNOTÄ„ W KRÓLESTWIE POLSKIEM Warszawa NakÅ‚adem Jana Fiszera 1906 "

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 4
" PRZEDMOWA Książeczka niniejsza powstała z artykułu, który pomieściłem w Nrze 177 Kuryera Warszawskiego, z r. 1905 pt. Walka z analfabetyzmem. Idę tu za licznemi głosami osób, które i samą sprawą i moim projektem szczerze się zajęły i postanowiły w jego myśl pracować...."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 5
" kwestye, domagające się wyjaśnień, uzupełnień, poprawek itd. Z tych tedy względów — na życzenie wiele osób — ogłaszam swój projekt w formie książki wraz z temi dopełnieniami, jakie powstały z dyskusyi nad tą sprawą. Uzupełnienia głównie dotyczą szczegółów projektu,..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 6
" ANALFABETYZM I WALKA Z CIEMNOTĄ W KRÓLESTWIE POLSKIEM "

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 7
" WALKA Z ANALFABETYZMEM. PROJEKT ZASADNICZY (ART. Z NR. 177 KURYERA WARSZAWSKIEGO). Od chwili, gdy — (mówiąc językiem Andrzeja Towiańskiego) — "kolumna duchów żółtych" uderzyła na kresy państwa rosyjskiego, cała wschodnia polać Europy znajduje się w stanie wewnętrznej..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 8
" Jeżeli rozważymy, że z jednej strony od Zachodu leżą potężne, gospodarne, oświecone Niemcy; z drugiej na Dalekim Wschodzie Japonia, dziedziczka starej, wszechstronnej, giętkiej, a dziś na tle europejskiem odnowione] kultury: — to samo z siebie wynika, że ten przeolbrzymi kraj, w..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 9
" dostateczne dla wyjaśnienia niedomagań naszej kultury, naszej niższości ogólnej wobec oświeconych niemców. Walka doraźna z analfabetyzmem powinna stać się pierwszem i ostatecznem hasłem chwili. Trzeba rozpowszechnić naukę czytania śród ludu — to wszystko. Trzeba ją..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 10
" ducha; świadczą, jak przy wytężonej pracy rozciągliwy i płodny jest czas; świadczą, że w pewnych warunkach rzeczą możliwą jest intensywne wyzyskanie czasu. Nie należy bowiem sądzić, jak to robi wielu pesymistów, że społeczeństwo polskie jest zgoła niekulturalne i tylko w..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 11
" Chcę tu podać niezmiernie prosty, a jasno i wyraziście prowadzący do celu projekt możliwie prędkiego i doraźnego zwalczenia analfabetyzmu. Dla uproszczenia sprawy będę mówił tymczasem o Warszawie jedynie; to samo bez trudu da się zastosować i poza Warszawą. W Warszawie jest około..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 12
" Jeżeli w każdej kamienicy jedna, dwie albo i więcej osób podejmie się nauczania nieoświeconych z tejże kamienicy, to każdy będzie miał małą liczbę uczniów, którym z łatwością może poświęcić codziennie jednę lub dwie godziny wieczorem. W ten sposób każdy dom staje się..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 13
" go. Z chwilą, gdy wytworzy się taka liczba piśmiennych, społeczeństwo cale zmienia fizyognomię i znajduje szerokie podścielisko do istotnego rozwoju umysłowego. Oczywiście, niepodobna jak na teraz wprowadzać przymusu nauczania, zwłaszcza dla osób starszych. Zasadniczo jednak..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 14
" mentarza i trochy materyałów piśmiennych — wynosi 20 — 30 kopiejek na osobę. Wszystko, co tu powiedziano, dotyczy Warszawy. Ta sama akcya odbywać się może na prowincyi — po miastach, po miasteczkach i po wsiach: wszędzie tu bez wielkiego trudu będzie można zastosować tę samą..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 15
" UWAGI NAD PROJEKTEM.   I. Projekt powyższy zniszczenia analfabetyzmu w sposób doraźny, może pozornie wyglÄ…da dosyć osobliwie, ale w gruncie jest bardzo prosty i naturalny. SzÅ‚o mi po pierwsze o to, aby upowszechnić sztukÄ™ czytania i pisania w sposób jaknajprÄ™dszy —..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 16
" starszych. W ten sposób, gdyby nawet analfabetyzm śród dzisiejszej ludności małoletniej za jakie lat piętnaście — dwadzieścia zredukowany został do minimum, to jednakże cale pokolenie starsze pozostałoby w stanie powszechnej niepiśmienności. Przykład Galicyi doskonale potwierdza..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 17
" Światłomira p.t. Ciemnota Galicyi. W wykazach dotyczących Galicyi brak wiadomości co do wieku analfabetów, jak również brak wiadomości o liczbie dzieci w wieku szkolnym. Statystyka mówi tylko wogóle o analfabetach powyżej lat sześciu. Jest rzeczą niewątpliwą, że śród 67. 74%..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 18
" jak powiada p. A. Suligowski: "po dokonaniu wszelkich możliwych redukcyi, 40, 000 dzieci wydziedziczonych i zaniedbanych stoi przed oczyma naszemi i woła o światło i naukę dla siebie. " Jeżeli w Galicyi z 7, 316, 000 ludności liczy się 3, 387, 378 analfabetów, to w królestwie na 10..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 19
" warstw społecznych, i odmienny też nastrój ogółu: nie znajdzie się takich przeszkód, jakie znalazły się w Galicyi. Owszem, z góry przypuszczać można, że nie masz tu ani jednego agregatu ludzi (choćby w najbardziej zacofanych partyach), któryby choć na chwilę uznał ciemnotę..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 20
" praca zgodnie z podanym projektem miała być przeprowadzoną, nie należy bynajmniej zwracać uwagi na to, czy szkoły już są gotowe czy ich jeszcze niema. Zapewne bowiem dużo jeszcze wody upłynie w Wiśle, zanim powstanie u nas zupełnie dostateczna liczba szkół. Możnaby wprost zrobić..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 21
" II. Główny zarzut, jaki możnaby zrobić mojemu projektowi; zarzut, z którym się spotkałem kilkakrotnie — jest to jego nienormalność. Tego nigdzie dotychczas nie było i niepodobna znaleźć przykładu postępowania tego rodzaju. Zarzut ten, że jest to "rzecz do niczego nie podobna"..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 22
" Nienormalność tego projektu jest jednak w zupełnej zgodzie ze stanem ruchomej nierównowagi w jakiej znajduje się obecnie państwo. Jest to okres przełomu i okres regulacyi rozmaitych niedoborów społecznych, regulacyi od góry do dołu. Okres ten sam w sobie bynajmniej nie jest normalny,..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 23
" styczny w pojmowaniu zjawisk życia społeczeństw — wyklucza i ignoruje tę najważniejszą siłę bytu ziemskiego — duszę, zwłaszcza zaś duszę pojedynczą, która jest jedyną potęgą realną w stosunku człowieka do natury (resp. społeczności). Dla nich dusza pojedyncza rozlewa..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 24
" paragrafów, tylko stosunek istot żywych. Indywiduum i zbiorowość dopełniają się wzajemnie. Oczywiście — traktuję rzecz idealnie — t.j. wyobrażając sobie, że pewnego dnia wszyscy ludzie dobrej woli, silnej woli zaczynają w tym kierunku pracować. Ale otóż spotykam się z takim,..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 25
" noty — warstwy oświecone są zawsze tylko pół oświecone i w bardzo nielicznych jednostkach być może wiedza czy sztuka osiągają istotne wyżyny europeizmu. W rzeczywistości zaś nasze sfery tzw. oświecone są o tyleż ciemne wobec odpowiednich grup społecznych w Europie, o ile nasz..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 26
" wą prowadzoną w interesie grup ciemnych, ale razem jest to walka z własną półciemnotą warstw oświeconych. Jest to pierwsza i zasadnicza dziś forma Samouctwa, w myśl starej maksymy rzymskiej: Docendo discimus. To miałem na myśli, mówiąc wyżej, że koniecznem jest, aby każdy..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 27
" III. Ci, którzy pisali o moim projekcie, nadali mu rozmaite przezwiska. Jedni go określili, jako "przepiękny" czytaj "niewykonalne marzenie"; drudzy nazwali go "entuzyastycznym" czyli pomysłem, który raczej powinien być wyłożony co najmniej heksametrem, niż prozą; inni widzieli w nim..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 28
" zupełnie odmienną drogą — i to co było dotąd nielegalne może się stać zupełnie legalnem; wiadomo np. że na Litwie świeżo przestał być obowiązującym zakaz nauczania prywatnego (bez specyalnego pozwolenia władz) i zniesioną została kara za tzw. nauczanie tajne. Ponieważ wiele..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 29
" ślone. I nie może być inaczej wobec nowych, dojrzałych potrzeb państwowych. Projekt podany przezemnie jest częściowo niezgodny z istniejącem prawem o nauczaniu niższem i podpada niejako pod paragraf o nauczaniu tajnem... Z drugiej jednak strony jest on zgodny z nową tendencyą..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 30
" prawa. Prędzej czy później ten doraźny, oparty na samopomocy system walki z ciemnotą — stanie się rzeczą zupełnie uprawnioną... ... "Przypominam wreszcze (dodałem na zakończenie), że za główną podstawę nad oświeceniem mass — wziąłem nie tyle stanowisko prawne, ile czysto..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 31
" lą, słowem ludzi z charakterem, po prostu ludzi (jak mówili moi oponenci) — to sprawa taka okazała by się absolutnie wykonalną. Widzielibyśmy, że ta dziecinna paplanina, przepiękna i entuzyastyczczna, — nie jest wcale "poćciwą" cichą ofiarą — ale przeciwnie jest wyrazem siły..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 32
" sięga niezmiernie dawnej przeszłości, a których organizacya, nadzwyczaj prosta i tania, świadczy, że w razie konieczności można radę znaleźć na wszystko. Szkoły te, w formie swej średniowieczne, bardzo słabo odpowiadają potrzebom dzisiejszym i ze stanowiska nowoczesnego — nauka..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 33
" 2) że nauczyciel ma oddanych przeciętnie 16 dzieci, gdy u nas, na każdego nauczyciela wypadaj 66 dzieci; 3) że przepisy kościelne obowiązują żydów/ do uczęszczania do szkoły; 4) że ofiarność u żydów na oświatę jest przeszło trzynaście razy większa niż u nas; 5) że żydzi..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 34
" różnic. Porzucenie żargonu nie jest rzeczą niemożebną, ile że właściwie wszyscy żydzi tutejsi stosunkowo władają polszczyzną i tylko bardziej skomplikowane przedmioty są dla nich trudne do ujęcia. O ile sądzić można z roboty tzw. Bundu, jest on zwolennikiem upowszechnienia..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 35
" IV. W obec tych — przypuszczalnych i rzeczywistych przykładów — zapytujemy raz jeszcze: Czy istotnie rzecz ta jest niewykonalna? Jeżeli zaś technicznie jest wykonalna, jakie istnieją przeszkody psychiczne jej wykonalności? Czy może nastąpić moment psychologiczny realizacyi tego..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 36
" Owóż, przypominam, że kiedy się w owym czasie mówiło o bojkocie szkolnym, większość, zarówno rodzice jak i dzieci, odrzucała a limine tę ideję, uważając sam pomysł za niedorzeczne i niewykonalne majaczenie. Mniejsza o zarzuty (A cóż to, mam syna oddać do szewca? Mam przerwać..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 37
" Idzie teraz o formę, jaka najdogodniej może być zastosowaną w wykonaniu projektu. Forma podana przezemnie — wydawała mi się z tego względu najlepszą i najdogodniejszą — że mieszkańcy jednego domu mogą w sposób prosty i nieuciążliwy porozumieć się ze sobą i bez trudu rzecz..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 38
" morządnem mieście Warszawie sprawa założenia tak wielkiej liczby szkół pójdzie z szybkością parowozu, jakby należało, o tem z góry można wątpić. A jeżeli nadto zważymy, że taka sama potrzeba istnieje w całem Królestwie, to przedewszystkiem rzuca się pytanie, skąd wziąć..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 39
" ze strony chętnych kandydatów. Nakoniec komitet ten mógłby obmyśleć pomoc finansową dla tych nauczycieli, którzyby nie mogli pracować bezpłatnie. Oczywiście śród pożądających nauki znajdują się nie sami tylko nędzarze, ale i tacy, którzy mogą płacić, choć niewielkie sumy..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 40
" W projekcie pierwotnym przypuściłem 42 tygodnie (dajmy na to rok) czasu na zniweczenie w Królestwie Polskiem analfabetyzmu. Wyobraźmy sobie, że oczywiście rzecz nie tak gładko popłynie — i że skutkiem wahań, zniechęcań, braku należytej liczby pracowników, braku przymusu —..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 41
" lepsze zrozumienie wielu zjawisk życiowych, nowe pożądanie szerszej oświaty — wszystko to będzie prostym wynikiem tej nowej sytuacja umysłowej kraju. "

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 42
" V. Z głosów, które się odezwały echem na mój artykuł, wyróżnia się przedewszystkiem głos p. E. Świecimskiego, podany w Nr. 188 Kuryera Warszawskiego. Głos ten przenosi na pole czystej praktyki zasadniczy projekt w niniejszej książce postawiony. P. E. Świecimski przemawia jako..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 43
" warzystwa z odpowiedniemi zmianami stosownie. do potrzeb społeczeństwa. Wprowadzenie tego projektu pod względem formalnym (prawnym) uważa p. E. Świecimski za najłatwiejsze ze wszystkich. Co się tyczę strony materyalnej — to i w tym kierunku przewiduje p. Świecimski koszta minimalne,..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 44
" czas miesięcy zimowych i jesiennych — od października do kwietnia i utrzymanie kancelaryi zarządu Towarz., co nie przeniesie 13. 000 rubli. — Wydatek większy byłby tylko w pierwszym roku (?), gdyż w następnych analfabetami byłyby tylko dzieci 8-letnie. Dalej podnosi autor sprawę —..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 45
" nych, 2 rzemieślniczych, około 147 sal na 40 uczn. da 5, 880 miejsc; razem w męskich zakł. 17, 880 miejsc. W 3 gimnazyach żeńskich rządowych i w 1 progimnazyum 25 sal po 40 miejsc, da 1. 000 miejsc. W szkołach żeńskich miejskich około 100 sal, po 40 miejsc, da 4. 000. W szkołach..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 46
" Według tego wyrachowania, w ciągu roku korzystać może z nauki 66. 000 X 4 kwartały, czyli 264. 000 osób, a że liczba ich w obszerniejszych salach dochodzić może do 50, więc przyjąć można 300, 000 osób. " Taki jest mniej więcej projekt p. E. Świecimskiego, dotyczący walki z..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 47
" warzystwa, aby się podjął opracowania motywowanego memoryału, aby narodowi rossyjskiemu daną została jaknajszersza — i niczem, oprócz ogólnych praw i sądu, niekrępowana swoboda w sprawie nauczania początkowego, którego kierunek, regulacya i rozwój powierzoną być ma siłom..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 48
" UZUPEÅ?NIENIE POTRZEBY WARSTW PÓÅ?OÅšWIECONYCH. Wszystko, coÅ›my wyżej przedstawili, dotyczÄ™ analfabetów zupeÅ‚nych. Wyobraziwszy sobie, że w ciÄ…gu lat dziesiÄ™ciu cel zostanie osiÄ…gniÄ™ty (choćby w czwartej części, tak, że z 4 miljonów analfabetów pozostanÄ… trzy) — zmieni..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 49
" może nieco jaskrawo, że u nas nikt nic nie umie. Wadliwość gimnazyów w Królestwie Polskiem — polegała nietylko na tem, że to były szkoły obce, ale poprostu na tem, że to były szkoły złe, źle obsadzone i źle działające. Szkoła pruska jest bezwątpienia obca, ale przynajmniej..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 50
" Ostatniemi czasy zaczęło się u nas rozwijać samouctwo: jest to forma nauczania, mająca uzupełniać braki szkolne. Niestety jednak skutkiem rozmaitych okoliczności — braki naszej literatury podręcznikowej są tak rażące, że — nietylko w wyższym, ale w średnim kursie nie ma..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 51
" sane w r. 1902. Pewne zmiany od tego czasu nastąpiły (np. wyszła Geometrya rzutowa, Krystalografia, Ekologia roślin, Fizyka, Historya sztuki — niektóre rzeczy z dziedziny nauk społecznych itd.), ale oczywiście idzie to żółwim krokiem. Pierwszą tedy i zasadniczą rzeczą jest..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 52
" W związku z powyższem wydawnictwem, jako nowy żywotny sposób upowszechnienia oświaty publicznej, powinna stać sprawa założenia powszechnych wykładów publicznych — w rodzaju uniwersytetu ludowego, jaki znajdujemy dziś wszędzie na Zachodzie. W Galicyi np. mamy dwa tego rodzaju..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 53
" 6. Geografia i etnografia. 7. Technika i historya wynalazków, zwłaszcza w XIX w. 8. Fizyka i chemia. 9. Biologia. — Rolnictwo. 10. Hygiena. — Psychologia. 11. Matematyka. 12. Nauki handlowe. Jeżeli kurs przyjmiemy jednoroczny, w każdym roku 240 dni wykładów i dwie prelekcye dziennie..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 54
" Uranii powinna być zaÅ‚ożona obfita biblioteka, niezależna od projektowanej biblioteki publicznej, wielka czytelnia powszechna o zakresie popularnym. Podobne wielkie czytelnie powinny siÄ™ znajdować również po miastach gubernialnych, a także np. Å?odzi, CzÄ™stochowie i in. Każde..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 55
" praktykuje się bardzo często po wsiach. Zazwyczaj dziesięć — dwanaście dworów sąsiadujących ze sobą wyznacza spoinie pewną niewielką sumę miesięcznie (np. 2 — 3 ruble) na zakup książek; poczem wymieniają kolejno tomy pomiędzy sobą. W ten sposób upowszechnia się..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 56
" Byłoby do życzenia naprzód, aby wszystkie te prace były połączone w jednej organizacyi, a powtóre aby ta organizacya centralna wydawała własne czasopismo, informujące ogół o rozwoju swoich zamierzeń i działań. "

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 57
" DODATKI "

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 58
" Od chwili ogłoszenia moich artykułów w Kuryerze Warszawskim, w nowych okolicznościach, po manifeście d. 30 Października — niektóre z poruszonych tu przezemnie motywów zaczęły się powoli urzeczywistniać. Z tego powodu dołączam tu szereg zawiadomień, które się ukazały w..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 59
" POLSKA MACIERZ SZKOLNA. Oddawna już dawała się odczuwać w szerokich kołach naszego społeczeństwa nagląca potrzeba powołania do życia drogą samopomocy społecznej instytucyi, mającej na celu krzewienie oświaty i rozwój polskiej kultury narodowej. Istniejące dotychczas warunki..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 60
" nieprzepartą tamę szerszemu rozwojowi tych zacnych usiłowań. Obecnie, gdy warunki na to pozwoliły, grono osób dobrej woli, mając na uwadze naglącą potrzebę powołania do życia Instytucyi, działaiącej pod kontrolą publiczną w pełnem świetle jawności zadań i jawności środków,..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 61
" układanie projektów, budowa szkół i urządzeń szkolnych, wreszcie opracowywanie danych statystycznych, dotyczących stanu i potrzeb polskiego szkolnictwa wogóle. Stowarzyszenie stoi po za wszystkiemi stronnictwami: jedynem jego zadaniem jest rozwój polskiego szkolnictwa i oświaty..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 62
" nieofiarne, nie będące na wysokości zadania, nie odczuwające wielkiej doniosłości ciągłego postępu i rozwoju duchowego. Wszystkie te względy pobudzić winny ogół naszego społeczeństwa do gorącego poparcia powstałej Instytucyi, mającej na celu rozwój polskiego szkolnictwa i..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 63
" w te najszersze sfery naszego miasta, które dotychczas pozbawione były światła najskromniejszego choćby wykształcenia. Obrady, kierowane przez inżyniera Kaz. Obrębowicza, toczyły się we wzorowym porządku. Przy stole prezydyalnym obok przewodniczącego zasiedli: pp. Mieczysław..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 64
" 1. W każdej poszczególnej kamienicy należy ułożyć spis osób dorosłych, analfabetów, pragnących nauczyć się czytać i pisać. 2. Należy zwrócić się do gospodarza domu lub też do kogokolwiek z lokatorów o odpowiednie pomieszczenie na jednę lub dwie godziny nauki w godzinach..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 65
" dodatkowych, między innemi, na wniosek p. M. Brzezińskiego postanowiono, aby uczestnicy Koła poza nauczaniem czytania i pisania starali się i o ogólny rozwój intelektualny uczniów. Ponadto skonstatowano, że za analfabetów uważać należy nietylko dorosłych, ale i młodzież w wieku..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 66
" a) nauczanie czytania i pisania w języku polskim wraz z początkami arytmetyki; b) urządzanie systematycznych pogadanek, wykładów i odczytów ze wszystkich dziedzin naukowych; c) tworzenie wspólnych zwiedzań galeryi, muzeów, organizowanie odpowiednich predstawień teatralnych itd. § 2...."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 67
" § 9. Ogólne kierownictwo Stowarzyszenia kursów zależy od komisyi naukowej i komisyi administracyjnej. § 10. Stowarzyszenie kursów posiada własną bibliotekę, zakłada czytelnie, organizuje specyalne wydawnictwa i wogóle stara się o wytworzenie warunków, najbardziej sprzyjających..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 68
" środków pieniężnych dla przeprowadzenia swoich celów. Chcę tu podać bardzo prosty sposób wzmożenia funduszu tych towarzystw, nie nowy bynajmniej, owszem oddawna już wypróbowany w Czechach. Mianowicie czeskie Towarzystwo szkoły ludowej — wypuściło marki pocztowe, sprzedawane po..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 69
" nych, technicznych itd.; ćwiczenia praktyczne, wycieczki naukowe, odczyty publiczne i pogadanki naukowe; zakładać będzie, w miarę posiadanych środków, pracownie naukowe, gabinety, muzea i bibljoteki, tak w Warszawie, jak i winnych miastach. Ustawa Towarzystwa jest opracowana i podaną..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 70
" nieprzygotowanych, pożytku szkolnictwu nie przynosi, przeto zostało założone Towarzystwo, które będzie czuwało zawodowo nad przygotowaniem krajowych pomocy naukowych, ułatwiało rodzicom, wychowańcom, kierownikom szkół (początkowych i średnich) nabywanie po cenach możliwie..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 71
" fiarowali: M. Brzeziński, prof. Samuel Dickstein, T. Jaroszyński, W. Jezierski, S. Kalinowski, K. Kulwieć, B. Miklaszewski, M. Morawska, M. Radziwilłowiczowa, B. Wierzbicki. Ze względu na projektowany szeroki zakres działalności Towarzystwa, w kierunku szerzenia oświaty, pożądane jest..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 72
" pierwszych promyków wiedzy szerokim warstwom mieszkańców naszego miasta. Nie dość jednak nauczyć robotnika czytać, pisać i rachować; trzeba mu dać możność zdobycia dalszej wiedzy, trzeba mu tę pracę ułatwić i nią pokierować. Oprócz rorzuconych po całem mieście kółek nauki..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 73
" c) wykłady i odczyty specyalne przy szkołach fabrycznych; d) wydawnictwo odczytów, dziełek popularnych i podręczników dla słuchaczy; e) udostępnienie słuchaczom zwiedzania muzeów, wystaw, fabryk, instytucyj publicznych i t. d. f) organizowanie z pośród słuchaczy kół teatralnych,..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 74
" 8. Wykład każdego przedmiotu odbywa się przecięciowo raz na tydzień; wykłady języka polskiego i arytmetyki stale dwa razy tygodniowo. 9. Każda uczelnia "Un. Lud. " winna posiadać własną bibliotekę, z której słuchacze korzystają bezpłatnie. Spis przedmiotów, wykładanych w..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 75
" UNIWERSYTET DLA WSZYSTKICH. W sprawie doniosłego znaczenia dla naszego społeczeństwa od zarządu Związku towarzystw samopomocy społecznej, z prośbą o wydrukowanie, otrzymaliśmy zawiadomienie następujące: "W ważnej chwili budzenia się naszego życia społecznego silniej może..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 76
" tystycznych, koncertów, przedstawień, deklamacyi i odczytów z dziedziny sztuki. Wprowadzenie powyższego szkicowego programu w życie nastąpi po ostatecznem ukonstytuowaniu się uniwersytetu; poczem podamy do wiadomości ogółu wykaz pierwszej seryi wykładów, oraz inne szczegóły,..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 77
" a) zawiązywanie stosunków z istniejącemi kołami prowincyonalnemi. b) tworzenie nowych kół i towarzystw prowincyonalnych; 2. Akcyę wywiadowczą za pomocą kwestyonaryuszy, dotyczących stanu oświaty i kultury wśród ludu; 3. Podjęcie prac mających specyalnie na celu uświadomienie..."

Analfabetyzm i walka z ciemnotą w Królestwie Polskiem - strona 78
" Księgarnia Jana Fiszera W Warszawie, Nowy świat 9 Poleca: P. Juszkiewicz ... Cena 25 k. "O prawie wyborczem" "